Ένα ακόμα ακαδημαϊκό άρθρο για τη μέθοδο με την οποία εργαζόμαστε στον Όμιλο για την εμβάθυνση στην ποίηση, τη λογοτεχνία και την Τέχνη γενικότερα, τη μέθοδο Κακαλίδη, δημοσιεύτηκε!

Η συγκεκριμένη εργασία πάνω στην μέθοδο Κακαλίδη που έγινε από τον κ. Λάζαρο Κουμεντάκη, διευθυντή στο Ενιαίο Ειδικό Επαγγελματικό Γυμνάσιο-Λύκειο Άνω Λιοσίων και τον κ. Κώστα Σκαλωμένο βοηθό καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Birmingham, ανακοινώθηκε αρχικά με πολύ μεγάλη επιτυχία στο πρώτο διεθνές συνέδριο του European Society for Research on the Education of Adults, ακαδημαϊκού φορέα που προωθεί και απλώνει την θεωρητική και εμπειρική έρευνα πάνω στον τομέα της εκπαιδευσης ενηλίκων στην Ευρώπη, που έγινε στο Ανοιχτό Πανεπιστημίο στην Πάτρα 5-7 Ιουλίου 2023 με τίτλο «Reimagining transformative and emancipatory adult education for a world to come».

Πρόσφατα κυκλοφόρησε ο τόμος με τα πρακτικά του συνεδρίου, όπου και δημοσιεύτηκε το άρθρο με τίτλο «The Kakalidis Method of Analysis as a Transformative Practice in a Group of Adult Students: Presentation of an Experiential Workshop». (Η Μέθοδος Κακαλίδη για Ανάλυση ως μετασχηματίζουσα πρακτική σε ομάδα ενηλίκων σπουδαστών: παρουσίαση εμπειρικού εργαστηρίου).

Πρόκειται για την παρουσίαση της πρακτικής εφαρμογής της Μεθόδου Κακαλίδη στο πλαίσιο της εκπαιδευσης ενηλίκων και συγκεκριμένα σε ένα project που έγινε σε Σχολείο Δεύτερης Ευκαιρίας στην Αθήνα. Ήδη με την ανακοίνωση του θέματος, οι σπουδαστές είχαν δείξει πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και η συμμετοχή ξεπέρασε κάθε προσδοκία!

Το ίδιο και όλη η εργασία που έγινε, καθώς η ομάδα δούλεψε με τη μέθοδο Κακαλίδη στο να προσεγγίσει τρία έργα Τέχνης -ένα ποίημα, μια ταινία και ένα τραγούδι- να εμβαθύνει σε αυτά ανακαλύπτοντας την ουσία τους και στο τέλος να συνθέσει δύο λογοτεχνικά κείμενα πάνω στην εμπειρία της.

Η μεθοδολογία, η πρακτική εφαρμογή και κυρίως τα αποτελέσματα απο την εμβάθυνση με τη Μέθοδο Κακαλίδη ως προσωπική εμπειρία και βίωμα από τους συμμετέχοντες ενήλικες σπουδαστές παρουσιάστηκαν στο συνέδριο και περιγράφονται στο άρθρο!

Μοιραστείτε το

Άρθρο μας που αφορά τη μέθοδο Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας φιλοξενείται στο πρώτο τεύχος για το 2015 του έγκριτου λογοτεχνικού περιοδικού «Νέα Σκέψη».

Το άρθρο, γραμμένο από την Π. Κωστοπέτρου – ποιήτρια, οικονομολόγο και υπεύθυνη των εκδόσεων Μέγας Σείριος – δίνει με σαφή και λιτό τρόπο τα βασικά στοιχεία της μεθόδου και τη βιβλιογραφία από όπου μπορεί ο ενδιαφερόμενος να αντλήσει περισσότερες πληροφορίες.

Ευχαριστούμε θερμά τους εκδότες του περιοδικού, κ. Κώστα Στεφανόπουλο και κα Φοίβη Στεφανοπούλου-Μπαλατσούρα, για τη δημοσίευση του άρθρου και την πολύχρονη συνεργασία μας.

Παρακάτω παρατίθεται το άρθρο όπως δημοσιεύτηκε στις σελίδες του περιοδικού Λόγου και Τέχνης «Νέα Σκέψη», τεύχος 533 (01-03), Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 2015.

Μια νέα μέθοδος για την ανάλυση της ποίησης, της λογοτεχνίας και όχι μόνο…

Στο άρθρο αυτό θα κάνουμε μια σύντομη παρουσίαση μιας πρωτοποριακής μεθόδου μέσα από την οποία μπορούν να αναλυθούν λογοτεχνικά και ποιητικά έργα, αλλά και κάθε είδους έργο Τέχνης όπως είναι οι πίνακες ζωγραφικής, οι κινηματογραφικές ταινίες, τα θεατρικά έργα κλπ. Μάλιστα, διευρύνοντας όλο και περισσότερο την οπτική μας, βλέπουμε ότι αυτός ο τρόπος σκέψης μπορεί να εφαρμοστεί στη μεγαλύτερη Τέχνη από όλες, στην ίδια την Τέχνη της Ζωής. μπορεί να εφαρμοστεί από το πιο απλό και συγκεκριμένο μέχρι το πιο μεγαλειώδες και να βοηθήσει τον κάθε άνθρωπο να είναι ουσιαστικά καλά στη ζωή του.

Την εμπνεύστηκε και τη δίδαξε ο ποιητής και φιλόσοφος Δημήτρης Κακαλίδης (1943-1995), ο οποίος είναι ιδρυτής του Πνευματικού Κέντρου Όμιλος Εξυπηρετητών και των εκδόσεων Μέγας Σείριος. Πιο συγκεκριμένα για την ποίηση και τη λογοτεχνία, η μέθοδος αυτή αποτυπώνεται στα βιβλία «Η Σοφία του Διηγήματος» (1992) και «Η Σοφία του Ποιήματος» (1994) των εκδόσεων Μέγας Σείριος. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά διεθνώς στην επιστημονική κοινότητα στο 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Λογοτεχνίας του ακαδημαϊκού φορέα ATINER, αποσπώντας πολύ θερμά και ενθουσιώδη σχόλια από έγκριτους καθηγητές πανεπιστημίου από όλο τον κόσμο.

Έχει δημοσιευτεί μάλιστα και στο επιστημονικό περιοδικό Athens Journal of Philology (vol.1, issue 3, September 2014) που εκδίδεται από το Τμήματα Έρευνας πάνω στις Γλώσσες, τη Γλωσσολογία και τη Λογοτεχνία του ATINER.

Θα παρουσιάσουμε πολύ συνοπτικά τα βασικά σημεία της μεθόδου αυτής, καθώς φυσικά μια πλήρης ανάλυση απαιτεί μακροσκελή ανάπτυξη:

1. Αφετηρία κάθε ανάλυσης είναι η σχέση μεταξύ Ανθρώπου – Ανθρωπότητας – Οντότητας και η εσωτερική θέση ότι κάθε άνθρωπος είναι ένα ολοκληρωμένο Ον του οποίου το πνεύμα εκφράζεται μέσα από κάθε όψη και κάθε δημιουργία.

2. Η βασική αρχή με την οποία προσεγγίζονται τα λογοτεχνικά έργα είναι μία: Όλη η δημιουργία είναι πνευματική.

3. Αποσυμβολισμός: Μέσα από αποσυμβολισμό των λέξεων και των αριθμών, παρουσιάζεται η Σοφία του δημιουργήματος.

4. ​Τρία επίπεδα στην ανάλυση ενός λογοτεχνικού έργου:

✓ Α-επίπεδο: ό,τι συμβαίνει μέσα στον άνθρωπο

✓ Β-επίπεδο: ό,τι συμβαίνει μέσα σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα.

✓ Γ-επίπεδο: ό,τι συμβαίνει μέσα σ’ ολόκληρη τη δημιουργία, σ’ ολόκληρο το Σύμπαν Και στα τρία επίπεδα στο κέντρο της ανάλυσης βρίσκεται πάντα ο άνθρωπος.

5. Η Σοφία των Αριθμών: Οι λέξεις μεταφράζονται σε αριθμούς και χρησιμοποιώντας την ουσία κάθε αριθμού περιγράφεται το μυστικό μήνυμα της λέξης

6. Σύνθεση των αρχαιοελληνικών και όχι μόνο σχολών σκέψης

7. Ενοποίηση των αντιθέτων δυνάμεων που συνυπάρχουν μέσα στον άνθρωπο

8. Εξίσωση ύλης-πνεύματος

9. Χρησιμοποιούνται ιστορικά και επιστημονικά στοιχεία, καθώς και παραδείγματα μύθων, κατ’ εξοχήν από την Ελληνική μυθολογία, προκειμένου να επικυρωθεί το πραγματευόμενο θέμα και να εδραιωθεί μέσα στον άνθρωπο η «θέση» για την πνευματική του εξέλιξη.

Αντί επιλόγου

Σε κάθε ανάλυση εκείνο που στοχεύει ο αναλυτής είναι να οδηγήσει τον αναγνώστη του σ’ ένα ταξίδι πέρα από τις δεσμεύσεις του περιορισμένου νου. Να τον βοηθήσει να ξεπεράσει τις αδυναμίες, τους φόβους, τις δυσκολίες του και να οδηγηθεί στη γνώση, που δεν είναι άλλη από τη Γνώση του εσωτερικού Εαυτού, της οποίας όλες οι άλλες γνώσεις αποτελούν μέρη.

Ο άνθρωπος είναι η ομάδα. Η ομάδα είναι η ανθρωπότητα. Και η ανθρωπότητα είναι το Σύμπαν. Μέσα από το μικρό, το περιορισμένο και το μορφικό προχωρά στο άπειρο και το άμορφο φέρνοντας πάντα μήνυμα λυτρωτικό. Στόχος των αναλύσεων είναι να κατανοήσει ο άνθρωπος ότι είναι ένα ήδη ολοκληρωμένο ον και να φτάσει στην καθαρή πηγή της ύπαρξης του. Έτσι, θα μπορέσει να είναι καλά, κάθε στιγμή, στη ζωή του.

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ:

1. Απόσπασμα από την ανάλυση του ποιήματος της Λέτας Κουτσοχέρα «Τοπίο 6», στο οποίο διακρίνονται τα τρία επίπεδα ανάλυσης

«Εκείνο το πρωί / ήρθε στη διεύθυνσή µου /ένα γράµµα χωρίς αποστολέα./ Το άνοιξα ήσυχα. /Ήταν ένα λευκό κατακάθαρο χαρτί /αλληλογραφίας. /Χωρίς σηµεία γραφής. / Χωρίς λέξεις…»

Α επίπεδο: Κάθε πρωί φθάνουν στη διεύθυνση των ποιητών γράµµατα χωρίς αποστολέα, σε κατακάθαρο λευκό χαρτί αλληλογραφίας. Φέρνουν τα µηνύµατα του κόσµου καταγραµµένα, χωρίς λέξεις, µε µια βαθύτητα που φθάνει ως τις ρίζες της ύπαρξης.

Β επίπεδο: Χωρίς λέξεις οι λέξεις. Χωρίς σηµεία γραφής η γραφή, χωρίς νοήµατα η σκέψη στο άσκεπτο πεδίο του νου, εκεί όπου ενυπάρχουν οι άριζες ρίζες, τα άδενδρα δάση, των εννοιών οι έννοιες, που µεγαλώνουν στο πεδίο της σιωπής της αόρατης µήτρας µε το άχρωµο µελάνι. Εκεί τα ανύπαρκτα σχήµατα υπαινίσσονται την ύπαρξη µιας άλλης µυστικής γραφής, αυτής την οποία καγχάζει η καταγραµµένη γνώση των ανθρώπων που είναι εγκλωβισµένη στην ψεύτικη ηδονή…

Γ επίπεδο: Σ’ ένα γραµµένο χαρτί διαβάζονται πολλά, σ’ ένα άγραφο διαβάζονται άπειρα. Κενοποιούνται οι σκέψεις και τα λόγια, τα συναισθήµατα λυτρώνονται. Οι µορφές και τα σχήµατα επιστρέφουν στην ουσία τους. Εκεί βρίσκεται ο άνθρωπος «ενώπιος ενωπίω» µε την πρωταρχική κατάσταση της φύσης του, το καθαρό πεδίο του νου, από το οποίο ξεπήδησε και ξεπηδά κάθε στιγµή η ύπαρξή του.

Μοιραστείτε το

Άρθρο μας πάνω στην μέθοδο ανάλυσης της ποίησης και της λογοτεχνίας όπως αποτυπώνεται από τον Δ. Κακαλίδη στα βιβλία του «Η Σοφία του Διηγήματος» και «Η Σοφία του Ποιήματος», δημοσιεύθηκε στο έγκριτο λογοτεχνικό περιοδικό Κελαινώ.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου-Μαρτίου 2015 (Νο 52) του περιοδικού και μπορείτε να το διαβάσετε παρακάτω.

Ευχαριστούμε θερμά την εκδότρια του περιοδικού κα Π. Χριστοπούλου-Ζαλώνη, διακεκριμένη ποιήτρια, συγγραφέα και ζωγράφο.

Ακολουθεί το άρθρο όπως δημοσιεύθηκε στο περιοδικό:

«Μέθοδος Κακαλίδη»: μια πρωτοποριακή μέθοδος ανάλυσης της ποίησης, της λογοτεχνίας, κάθε μορφής Τέχνης, όλης της Ζωής!

Υπεύθυνη των Εκδόσεων Μέγας Σείριος

Η «Μέθοδος Κακαλίδη» δημιουργήθηκε, αναπτύχθηκε και διδάχτηκε από τον ποιητή και φιλόσοφο Δημήτρη Κακαλίδη, ιδρυτή του «Ομίλου Εξυπηρετητών» και των εκδόσεων «Μέγας Σείριος». Πρόκειται για μια πρωτοποριακή μέθοδο που κάνει βαθιά, εσωτερική ανάλυση της λογοτεχνίας και της ποίησης, και προεκτείνεται σε κάθε έργο Τέχνης, π.χ. στη ζωγραφική, σε κινηματογραφικές ταινίες, στο θέατρο αλλά κυρίως εκτείνεται σε ολόκληρη τη Ζωή με τις διάφορες όψεις, τις καταστάσεις και τα δρώμενά της.

Η «Μέθοδος Κακαλίδη» αναγνωρίζεται ως μια προσέγγιση πνευματικής αποκάλυψης, που φέρνει τη σύνθεση βαθύτερων μηνυμάτων και οδηγεί τον αναγνώστη σε συνειδησιακή ανάταση και πνευματική διεύρυνση. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά διεθνώς, στην επιστημονική κοινότητα στο 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Λογοτεχνίας του ακαδημαϊκού φορέα Atiner τον Ιούνιο 2014, αποσπώντας θερμότατα σχόλια από τους συμμετέχοντες στο συνέδριο, καθηγητές πανεπιστημίου απ’ όλο τον κόσμο:

«Θέλω να τη διδάξω στους φοιτητές μου. Βρήκα πολύ ενδιαφέροντα τα τρία επίπεδα ανάλυσης «Άνθρωπος-Ανθρωπότητα-Οντότητα». Θα είμαστε σε επαφή για να μου πείτε περισσότερα. Θα σας στείλω λεπτομέρειες για το πώς πήγε το μάθημά μου»,

«Είναι κάτι νέο, κάτι πραγματικά καινούριο. Δεν υπάρχει κάτι παρόμοιο, αλήθεια σας το λέω!»,

«Παρουσιάσατε κάτι πολύ άμεσο και ζωντανό. Έτσι πρέπει. Η Τέχνη και ο Λόγος να φέρνουν μέσα τους τη Ζωή»,

«Η παρουσίασή σας είχε κάτι το μαγικό και με ενδιαφέρει πολύ η σύνδεση που κάνετε με το πνεύμα»,

«Συγκινήθηκα πάρα πολύ από την ανάλυση του ποιήματος που κάνατε. Ένιωσα μεγάλη ασφάλεια, ότι κάποιος ενδιαφέρεται πραγματικά και είναι εκεί να με κρατήσει».

Η εργασία μας πάνω στη «Μέθοδο Κακαλίδη» δημοσιεύτηκε και στο επιστημονικό περιοδικό Athens Journal of Philology (τόμος 1, τεύχος 3 Σεπτέμβριος 2014) που εκδίδεται από το Τμήμα Έρευνας πάνω στις Γλώσσες και στη Γλωσσολογία (Languages and Linguistics Research Unit) και το Τμήμα Έρευνας πάνω στη Λογοτεχνία (Literature Research Unit) του ATINER. Η μέθοδος αυτή αναδύει το βαθύτερο νόημα κάθε λογοτεχνικού έργου, κάθε κατάστασης και αποκαλύπτει το άπειρο μέσα στο περιορισμένο ανάγοντας κάθε έννοια και σύμβολο στην οντολογική του υπόσταση. Συνδέει το καθημερινό με το αιώνιο, το ανθρώπινο με το θεϊκό, τον μικρόκοσμο με το μακρόκοσμο.

Η «Μέθοδος Κακαλίδη» αποτυπώθηκε στα δύο φιλοσοφικά έργα του «Η Σοφία του Διηγήματος» (1992) και «Η Σοφία του Ποιήματος» (1994) που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Μέγας Σείριος». Στα έργα αυτά ο φιλόσοφος ποιητής αναλύει 100 ποιήματα και 36 διηγήματα Ελλήνων λογοτεχνών και έχει αποσπάσει μοναδικές κριτικές από τον πνευματικό και λογοτεχνικό κόσμο της χώρας:

«Είναι ξεκίνημα μιας νέας φιλολογικής σχολής, ένας νέος ελληνικός, ελληνικότατος δρόμος που διακλαδώνεται μέσα σε παγκόσμια ρεύματα». - (Μ. Σταφυλάς, 1993)

«Χαιρετίζουμε αυτή την τόσο επαινετή πρωτοβουλία του Δημήτρη Κακαλίδη, που πρώτος εισάγει στη μελέτη της νεοελληνικής πεζογραφίας και ποίησης αυτή τη μέθοδο κι αυτή η πρωτοβουλία, παράλληλα με την αδιαμφισβήτητη αξία των παρατηρήσεων του συγγραφέα, εγγράφουν στο ενεργητικό του μια μοναδική πνευματική πρωτιά.» - (Κ.Μ. Σταμάτης, 1993)

Αφετηρία κάθε ανάλυσης, σύμφωνα με τη «Μέθοδο Κακαλίδη», είναι η συνεχής και αδιάσπαστη σχέση μεταξύ Ανθρώπου–Ανθρωπότητας–Οντότητας και η εσωτερική θέση ότι κάθε άνθρωπος, στην ουσία του, είναι ήδη ένα ολοκληρωμένο Ον του οποίου το πνεύμα εκφράζεται μέσα από κάθε όψη, κάθε δημιουργία, καθώς αγωνίζεται με διάφορες μορφές και ρόλους να βρει και να εκφράσει την πραγματική του φύση.

Σε όλα, μικρό-μεγάλο, ζωή-θάνατο, μορφικό-άμορφο, βλέπει την Οντότητα. Υπάρχει κοινή αντιμετώπιση των πραγμάτων καθώς τα πάθη, τα ένστικτα, οι επιθυμίες, οι σκοτεινές όψεις του ασυνειδήτου αναγνωρίζονται σαν οντολογικές εκδηλώσεις και πρέπει να μετουσιωθούν σε γνώση και αγάπη για να αποκαλυφθεί η Οντολογική τους φύση.

Τις περισσότερες φορές η ανάλυση ενός ποιήματος γίνεται σε τρία επίπεδα, το ένα πιο διευρυμένο από το άλλο, για να φανεί η δυνατότητα του ανθρώπου και το πέρασμα που οδηγεί το μικρό περιορισμένο εαυτό του στον άπειρο συμπαντικό Εαυτό. Στο Α-επίπεδο η ανάλυση επικεντρώνεται σε ό,τι συμβαίνει μέσα στον άνθρωπο, στο Β-επίπεδο η ανάλυση επικεντρώνεται σε ό,τι συμβαίνει μέσα σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα, ενώ στο Γ-επίπεδο η ανάλυση επικεντρώνεται σε ό,τι συμβαίνει μέσα σ’ ολόκληρη τη δημιουργία, σ’ ολόκληρο το Σύμπαν.

Στην πορεία της η ανάλυση αποσυμβολίζει τις έννοιες, τους αριθμούς, τους μύθους, τις εικόνες, τις ιδέες, ανάγοντας την έννοια της κάθε λέξης σε ένα πνευματικό ταξίδι μέσα σ’ όλες τις πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας. Ο Δ. Κακαλίδης «παίζει» με τα σύμβολα και τους αριθμούς, αποκρυπτογραφεί το κρυμμένο νόημα του Λόγου, μετασχηματίζοντας την κάθε λογοτεχνική εικόνα σε μια Οδύσσεια της εμπειρίας ολόκληρης της ανθρωπότητας. Προβάλλει την ενοποίηση των αντιθέτων δυνάμεων που συνυπάρχουν μέσα στον άνθρωπο και που η αδυναμία του να τις ενοποιήσει προκαλεί προβλήματα και ανασχέσεις στη λειτουργία του. Εξισώνει την ύλη με το πνεύμα, υποστηρίζοντας ότι: αφού όλη η δημιουργία είναι πνευματική και αφού τα πάντα εμπεριέχουν το πνεύμα, ύλη και πνεύμα είναι το ίδιο.

Η «Μέθοδος Κακαλίδη» συνθέτει αρχαιοελληνικές σχολές σκέψης όπως η αριθμολογία του Πυθαγόρα, η βεβαιότητα του Αριστοτέλη για τη συνύπαρξη ύλης-πνεύματος, η εντολή του Ηράκλειτου για την αέναη ροή, η ιδέα του Πλάτωνα ότι οι ιδέες είναι αριθμοί και η μαιευτική του Σωκράτη που διείσδυε στην ψυχή του συνομιλητή φέρνοντας στο φως την αλήθεια που έκρυβε μέσα της.

Με παραδείγματα από την επιστήμη, την ιστορία, τη μυθολογία, την τεχνολογία, εμπεδώνεται κάθε ανάλυση, ενεργοποιώντας τον άνθρωπο να αρχίσει να ερμηνεύει και ο ίδιος τις έννοιες, να εμβαθύνει στις ιδέες και να πειστεί πως είναι ένα ολοκληρωμένο Ον. Να αφυπνιστεί η συνείδησή του και καταλύοντας τους περιορισμούς, τους φόβους και τις δυσκολίες του, να οδηγηθεί από τον μικρό περιορισμένο του εαυτό στον άπειρο Εαυτό, στο μεγαλείο της εσωτερικής ελευθερίας του. Στην καθαρή πηγή της ύπαρξής του. Έτσι, θα μπορέσει να είναι καλά, κάθε στιγμή, στη ζωή του.

Μοιραστείτε το

Η μέθοδος ανάλυσης της ποίησης και της λογοτεχνίας μέσα από την οποία εργαζόμαστε στον Όμιλο Εξυπηρετητών, δημιουργήθηκε, αναπτύχθηκε και διδάχτηκε από τον ποιητή και φιλόσοφο Δημήτρη Κακαλίδη, ιδρυτή του Ομίλου και των εκδόσεων «Μέγας Σείριος». Πρόκειται για μια πρωτοποριακή μέθοδο που κάνει βαθιά, εσωτερική ανάλυση της λογοτεχνίας και της ποίησης, και προεκτείνεται σε κάθε έργο Τέχνης, π.χ. στη ζωγραφική, σε κινηματογραφικές ταινίες, στο θέατρο αλλά κυρίως εκτείνεται σε ολόκληρη τη Ζωή με τις διάφορες όψεις, τις καταστάσεις και τα δρώμενα της.

Αναγνωρίζεται ως μια προσέγγιση πνευματικής αποκάλυψης, που φέρνει τη σύνθεση βαθύτερων μηνυμάτων και οδηγεί τον αναγνώστη σε συνειδησιακή ανάταση και πνευματική διεύρυνση. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά διεθνώς, στην επιστημονική κοινότητα στο 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Λογοτεχνίας του ακαδημαϊκού φορέα Atiner τον Ιούνιο 2014, αποσπώντας θερμότατα σχόλια από τους συμμετέχοντες στο συνέδριο, καθηγητές πανεπιστημίου απ’ όλο τον κόσμο:

«Θέλω να τη διδάξω στους φοιτητές μου. Βρήκα πολύ ενδιαφέροντα τα τρία επίπεδα ανάλυσης «Άνθρωπος-Ανθρωπότητα-Οντότητα». Θα είμαστε σε επαφή για να μου πείτε περισσότερα. Θα σας στείλω λεπτομέρειες για το πώς πήγε το μάθημά μου»

«Είναι κάτι νέο, κάτι πραγματικά καινούριο. Δεν υπάρχει κάτι παρόμοιο, αλήθεια σας το λέω!»

«Παρουσιάσατε κάτι πολύ άμεσο και ζωντανό. Έτσι πρέπει. Η Τέχνη και ο Λόγος να φέρνουν μέσα τους τη Ζωή»

«Η παρουσίασή σας είχε κάτι το μαγικό και με ενδιαφέρει πολύ η σύνδεση που κάνετε με το πνεύμα»

«Συγκινήθηκα πάρα πολύ από την ανάλυση του ποιήματος που κάνατε. Ένιωσα μεγάλη ασφάλεια, ότι κάποιος ενδιαφέρεται πραγματικά και είναι εκεί να με κρατήσει»

Η εργασία μας πάνω σε αυτή τη μέθοδο ανάλυσης δημοσιεύτηκε και στο επιστημονικό περιοδικό Athens Journal of Philology (τόμος 1, τεύχος 3 Σεπτέμβριος 2014) που εκδίδεται από το Τμήμα Έρευνας πάνω στις Γλώσσες και στη Γλωσσολογία (Languages and Linguistics Research Unit) και το Τμήμα Έρευνας πάνω στη Λογοτεχνία (Literature Research Unit) του ATINER.

Ο τρόπος αυτός σκέψης αναδύει το βαθύτερο νόημα κάθε λογοτεχνικού έργου, κάθε κατάστασης και αποκαλύπτει το άπειρο μέσα στο περιορισμένο ανάγοντας κάθε έννοια και σύμβολο στην οντολογική του υπόσταση. Συνδέει το καθημερινό με το αιώνιο, το ανθρώπινο με το θεϊκό, τον μικρόκοσμο με το μακρόκοσμο. Αποτυπώθηκε στα δύο φιλοσοφικά έργα του Δ. Κακαλίδη «Η Σοφία του Διηγήματος» (1992) και «Η Σοφία του Ποιήματος» (1994) που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις «Μέγας Σείριος». Στα έργα αυτά ο φιλόσοφος ποιητής αναλύει 100 ποιήματα και 36 διηγήματα Ελλήνων λογοτεχνών και έχει αποσπάσει μοναδικές κριτικές από τον πνευματικό και λογοτεχνικό κόσμο της χώρας:

«Είναι ξεκίνημα μιας νέας φιλολογικής σχολής, ένας νέος ελληνικός, ελληνικότατος δρόμος που διακλαδώνεται μέσα σε παγκόσμια ρεύματα». (Μ. Σταφυλάς, 1993)

«Χαιρετίζουμε αυτή την τόσο επαινετή πρωτοβουλία του Δημήτρη Κακαλίδη, που πρώτος εισάγει στη μελέτη της νεοελληνικής πεζογραφίας και ποίησης αυτή τη μέθοδο κι αυτή η πρωτοβουλία, παράλληλα με την αδιαμφισβήτητη αξία των παρατηρήσεων του συγγραφέα, εγγράφουν στο ενεργητικό του μια μοναδική πνευματική πρωτιά.» (Κ.Μ. Σταμάτης, 1993)

Αφετηρία κάθε ανάλυσης, σύμφωνα με τη μέθοδο αυτή, είναι η συνεχής και αδιάρρηκτη σχέση μεταξύ Ανθρώπου–Ανθρωπότητας–Οντότητας και η εσωτερική θέση ότι κάθε άνθρωπος, στην ουσία του, είναι ήδη ένα ολοκληρωμένο Ον του οποίου το πνεύμα εκφράζεται μέσα από κάθε όψη, κάθε δημιουργία, καθώς αγωνίζεται με διάφορες μορφές και ρόλους να βρει και να εκφράσει την πραγματική του φύση.

Σε όλα, μικρό-μεγάλο, ζωή-θάνατο, μορφικό-άμορφο, βλέπει την Οντότητα. Υπάρχει κοινή αντιμετώπιση των πραγμάτων καθώς τα πάθη, τα ένστικτα, οι επιθυμίες, οι σκοτεινές όψεις του ασυνειδήτου αναγνωρίζονται σαν οντολογικές εκδηλώσεις και πρέπει να μετουσιωθούν σε γνώση και αγάπη για να αποκαλυφθεί η Οντολογική τους φύση.

Τις περισσότερες φορές η ανάλυση ενός ποιήματος γίνεται σε τρία επίπεδα, το ένα πιο διευρυμένο από το άλλο, για να φανεί η δυνατότητα του ανθρώπου και το πέρασμα που οδηγεί το μικρό περιορισμένο εαυτό του στον άπειρο συμπαντικό Εαυτό. Στο Α-επίπεδο η ανάλυση επικεντρώνεται σε ό,τι συμβαίνει μέσα στον άνθρωπο, στο Β-επίπεδο η ανάλυση επικεντρώνεται σε ό,τι συμβαίνει μέσα σ’ ολόκληρη την ανθρωπότητα, ενώ στο Γ-επίπεδο η ανάλυση επικεντρώνεται σε ό,τι συμβαίνει μέσα σ’ ολόκληρη τη δημιουργία, σ’ ολόκληρο το Σύμπαν.

Στην πορεία της η ανάλυση αποσυμβολίζει τις έννοιες, τους αριθμούς, τους μύθους, τις εικόνες, τις ιδέες, ανάγοντας την έννοια της κάθε λέξης σε ένα πνευματικό ταξίδι μέσα σ’ όλες τις πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας. Ο Δ. Κακαλίδης «παίζει» με τα σύμβολα και τους αριθμούς, αποκρυπτογραφεί το κρυμμένο νόημα του Λόγου, μετασχηματίζοντας την κάθε λογοτεχνική εικόνα σε μια Οδύσσεια της εμπειρίας ολόκληρης της ανθρωπότητας. Προβάλλει την ενοποίηση των αντιθέτων δυνάμεων που συνυπάρχουν μέσα στον άνθρωπο και που η αδυναμία του να τις ενοποιήσει προκαλεί προβλήματα και ανασχέσεις στη λειτουργία του. Εξισώνει την ύλη με το πνεύμα, υποστηρίζοντας ότι: αφού όλη η δημιουργία είναι πνευματική και αφού τα πάντα εμπεριέχουν το πνεύμα, ύλη και πνεύμα είναι το ίδιο.

Η μέθοδος αυτή συνθέτει αρχαιοελληνικές σχολές σκέψης όπως η αριθμολογία του Πυθαγόρα, η βεβαιότητα του Αριστοτέλη για τη συνύπαρξη ύλης-πνεύματος, η εντολή του Ηράκλειτου για την αέναη ροή, η ιδέα του Πλάτωνα ότι οι ιδέες είναι αριθμοί και η μαιευτική του Σωκράτη που διείσδυε στην ψυχή του συνομιλητή φέρνοντας στο φως την αλήθεια που έκρυβε μέσα της.

Με παραδείγματα από την επιστήμη, την ιστορία, τη μυθολογία, την τεχνολογία, εμπεδώνεται κάθε ανάλυση, ενεργοποιώντας τον άνθρωπο να αρχίσει να ερμηνεύει και ο ίδιος τις έννοιες, να εμβαθύνει στις ιδέες και να πειστεί πως είναι ένα ολοκληρωμένο Ον. Να αφυπνιστεί η συνείδησή του και καταλύοντας τους περιορισμούς, τους φόβους και τις δυσκολίες του, να οδηγηθεί από τον μικρό περιορισμένο του εαυτό στον άπειρο Εαυτό, στο μεγαλείο της εσωτερικής ελευθερίας του. Στην καθαρή πηγή της ύπαρξής του. Έτσι, θα μπορέσει να είναι καλά, κάθε στιγμή, στη ζωή του.

Βιβλιογραφία:

• Κακαλίδης, Δ., Η Σοφία του Διηγήματος, Μέγας Σείριος, 1992

• Κακαλίδης, Δ., Η Σοφία του Ποιήματος, Μέγας Σείριος, 1994

• Christodoulidi, F., Kostopetrou, P., (2014) «The ‘Kakalidis Method’ for literature analysis: a Synthesis approach» Athens: ATINER’S Conference Paper Series, No: LIT2014-0987

• Christodoulidi, F., Kostopetrou, P., (2014) «The ‘Kakalidis Method’ for literature analysis: a Synthesis approach» , Athens Journal of Philology vol.1, no3

• Σταφυλάς, Μ., Η Προσφορά του Δημήτρη Κακαλίδη στην Τέχνη και στον Άνθρωπο. Ομιλία στον Φιλολογικό Σύλλογο « Παρνασσός», 1993

Σχετικά links:

• Πρώτη παγκόσμια παρουσίαση για τη «μέθοδο Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας»
• Εκδόθηκε η περίληψη του άρθρου μας για τη «μέθοδο Κακαλίδη» στο Literature abstract book του 7ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Λογοτεχνίας του ATINER
• Εκδόθηκε η μέθοδος Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας στο site του ακαδημαϊκού φορέα ΑΤΙΝΕR
• Το κείμενο της παρουσίασης της Μεθόδου Κακαλίδη στα Αγγλικά
• Το κείμενο της παρουσίασης της Μεθόδου Κακαλίδη στα Ελληνικά
• Επίσκεψη καθηγητή Πανεπιστημίου από τη Βραζιλία στον Όμιλο

Μοιραστείτε το

Μετά την επιτυχημένη παρουσίαση της μεθόδου Κακαλίδη στο 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Λογοτεχνίας του διεθνούς ακαδημαϊκού φορέα ATINER τον Ιούνιο 2014 και τη θερμή υποδοχή της από καθηγητές πανεπιστημίου και ακαδημαϊκούς από όλο τον κόσμο, η εργασία μας πάνω στη μέθοδο Κακαλίδη επιλέχτηκε να δημοσιευτεί και σε ένα ακόμα επιστημονικό περιοδικό.

Στον τόμο 1, τεύχος 3 του Σεπτεμβρίου 2014, στο περιοδικό Athens Journal of Philology, που εκδίδεται από το Τμήμα Έρευνας πάνω στις Γλώσσες και στη Γλωσσολογία (Languages and Linguistics Research Unit) και το Τμήμα Έρευνας πάνω στη Λογοτεχνία (Literature Research Unit) του ATINER, μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο μας με τίτλο “The Kakalidis Method for Literature Analysis: A Synthesis Approach”.

http://www.atiner.gr/journals/philology/Cover-2014-03philology.pdf

Όπως αναφέρεται μάλιστα στο site του περιοδικού αλλά και του ATINER, τα κριτήρια επιλογής των άρθρων είναι αυστηρά και πρέπει να πληρούν όλες τις ακαδημαϊκές επιστημονικές προδιαγραφές, που ορίζονται από διεθνώς αναγνωρισμένους ακαδημαϊκούς, οι οποίοι κάνουν και την τελική επιλογή. Έτσι, πολύ λίγες από τις εργασίες που παρουσιάζονται ή κατατίθενται τελικά δημοσιεύονται!

Διαβάστε περισσότερα:

• Πρώτη παγκόσμια παρουσίαση για τη «Μέθοδο Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας»

• Επίσκεψη καθηγητή Πανεπιστημίου από τη Βραζιλία στον Όμιλο

• Εκδόθηκε η μέθοδος Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας στο site του ακαδημαϊκού φορέα ΑΤΙΝΕΡ

   

Προβολή σε slides

Μοιραστείτε το

Τη «μέθοδο Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας», την οποία δίδαξε ο ιδρυτής του Ομίλου Δ. Κακαλίδης, παρουσιάσαμε στο 7ο Παγκόσμιο Συνέδριο Λογοτεχνίας που διοργάνωσε ο διεθνής ακαδημαϊκός φορέας ΑΤΙΝΕΡ στις 9-12 Ιουνίου 2014.

Το κείμενο μάλιστα της παρουσίασης εκδόθηκε (στην αγγλική γλώσσα) στο site του ATINER και μπορείτε να το διαβάσετε εδώ.

Διαβάστε το κείμενο στην ελληνική γλώσσα εδώ.

Η ομιλία με τίτλο “The Kakalidis Method for Literature Analysis: A Synthesis Approach” έλαβε πολύ θετικά σχόλια και η μέθοδος Κακαλίδη έτυχε θερμότατης υποδοχής από τους συμμετέχοντες του συνεδρίου, ακαδημαϊκούς και καθηγητές από όλο τον κόσμο:

«Είναι κάτι νέο, κάτι πραγματικά καινούριο. Δεν υπάρχει κάτι παρόμοιο, αλήθεια σας το λέω!»

«Η παρουσίασή σας είχε κάτι το μαγικό και με ενδιαφέρει πολύ η σύνδεση που κάνετε με το πνεύμα»,

«Θέλω να τη διδάξω στους φοιτητές μου. Βρήκα πολύ ενδιαφέροντα τα τρία επίπεδα ανάλυσης «Άνθρωπος-Ανθρωπότητα-Οντότητα». Θα είμαστε σε επαφή για να μου πείτε περισσότερα. Θα σας στείλω λεπτομέρειες για το πώς πήγε το μάθημά μου».

Αλλά και άλλοι καθηγητές έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον για αυτόν τον νέο, όπως ανέφεραν, τρόπο ανάλυσης και μάλιστα θα ήθελαν να τη διδάξουν στους φοιτητές τους. Αυτό μάλιστα που τους ενέπνευσε ήταν, όπως συζητήσαμε και κατά τη διάρκεια του συνεδρίου, ότι η μέθοδος Κακαλίδη είναι ένας τρόπος ανάλυσης που μπορεί να εφαρμοστεί όχι μόνο στην ποίηση και τη λογοτεχνία, αλλά σε κάθε μορφή τέχνης και σε όλη τη ζωή.

Η μέθοδος αυτή ανάλυσης αποτυπώνεται στα δύο έργα του Δ. Κακαλίδη «Η Σοφία του Ποιήματος» και η «Σοφία του Διηγήματος».

Διαβάστε περισσότερα:

• Πρώτη παγκόσμια παρουσίαση για τη «μέθοδο Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας»
• Εκδόθηκε η περίληψη του άρθρου μας για τη «μέθοδο Κακαλίδη» στο Literature abstract book του 7ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Λογοτεχνίας του ATINER
• Επίσκεψη καθηγητή Πανεπιστημίου από τη Βραζιλία στον Όμιλο
• Η «Μέθοδος Κακαλίδη» για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας στο επιστημονικό περιοδικό «Athens Journal of Philology»

Μοιραστείτε το

Μετά την παρουσίαση της “μεθόδου Kακαλίδη” για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας στο 7o Παγκόσμιο Συνέδριο Λογοτεχνίας του διεθνούς ακαδημαϊκού οργανισμού ATINER, πολλοί ακαδημαϊκοί ενδιαφέρθηκαν να μάθουν περισσότερα γι’ αυτήν και να μπορέσουν και οι ίδιοι να τη διδάξουν στους φοιτητές τους.

Είχαμε μάλιστα τη χαρά να επισκεφτεί τον Όμιλο ο κ. J.M. Neto, καθηγητής Ιστορίας σε Πανεπιστήμιο της Βραζιλίας, ο οποίος θέλησε να γνωρίσει από κοντά τον Όμιλο και να μάθει περισσότερα για την μέθοδο Κακαλίδη.

Σε μια μεγάλη και πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση αναπτύξαμε τη «μέθοδο Κακαλίδη» τόσο ως τρόπο ανάλυσης της λογοτεχνίας και της ποίησης όσο και κάθε έργου τέχνης αλλά κυρίως ως τρόπο μέσα από τον οποίο μπορούμε να δούμε ολόκληρη τη ζωή.

«Έχει τόσο πολύ νόημα για μένα όλο αυτό που λέτε! Είναι ένας τρόπος πρωτοποριακός και είναι σημαντικό ότι έχει πραγματικά εφαρμογή στο καθετί», μας ανέφερε.

Συνεχίσαμε μιλώντας για τη διδασκαλία και το έργο του Ομίλου, για την έννοια της πνευματικότητας και την εφαρμογή της στην καθημερινή ζωή, για το ρόλο της Τέχνης στην πνευματική και ψυχική ανάταση του ανθρώπου, για τις διάφορες μορφές έκφρασης του πνευματικού πεδίου και ειδικότερα για τη σημασία του ρόλου του εκπαιδευτικού στη σχέση του με τους μαθητές ή φοιτητές του.

Στο τέλος της συνάντησής μας δωρίσαμε στον κ.Neto κάποια από τα βιβλία μας και εκείνος με τη σειρά του μας προσκάλεσε στη Βραζιλία για να μιλήσουμε στους φοιτητές του στο Πανεπιστήμιο για τη μέθοδο Κακαλίδη. Θα είμαστε μάλιστα σε συνεχή επικοινωνία καθώς από την νέα ακαδημαϊκή χρονιά σκοπεύει να εντάξει στο μάθημα του τη διδασκαλία της μεθόδου.

«Ευχαριστώ πολύ για όλα. Για την τόσο ζεστή υποδοχή και για όλα όσα έμαθα. Ήταν τόσο καλό για μένα που βρέθηκα μαζί σας!» είπε χαιρετώντας μας ο κ. Neto.

Τον ευχαριστήσουμε κι εμείς θερμά και ανανεώνουμε το ραντεβού μας!

Διαβάστε περισσότερα:

• Πρώτη παγκόσμια παρουσίαση για τη «μέθοδο Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας»
• Εκδόθηκε η περίληψη του άρθρου μας για τη «μέθοδο Κακαλίδη» στο Literature Abstract book του 7ου Παγκόσμιου Συνεδρίου Λογοτεχνίας του ATINER 
• Εκδόθηκε η μέθοδος Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας στο site του ακαδημαϊκού φορέα ΑΤΙΝΕΡ
• Η «Μέθοδος Κακαλίδη» για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας στο επιστημονικό περιοδικό «Athens Journal of Philology»

Μοιραστείτε το

Η «Μέθοδος Κακαλίδη» για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας: μια συνθετική προσέγγιση

Αυτό το άρθρο παρουσιάζει το έργο του φιλοσόφου και ποιητή Δημήτρη Κακαλίδη (1943-1995), δίνοντας έμφαση στη μέθοδο που ανέπτυξε για την ανάλυση διηγημάτων και ποιημάτων, η οποία ονομάζεται «Μέθοδος Κακαλίδη». Στα δύο έργα του «Η Σοφία του Ποιήματος» και «Η Σοφία του Διηγήματος» παρουσιάζει μια πρωτοποριακή μέθοδο ανάλυσης 100 ποιημάτων και 36 διηγημάτων Ελλήνων συγγραφέων. Η μέθοδος αυτή διεισδύει και αποκαλύπτει τις εσωτερικές πνευματικές πηγές κάθε έργου εκφράζοντας παγκόσμια μηνύματα. Κάθε λογοτεχνικό έργο παίρνει διαστάσεις πέρα από τα ορατά περιγράμματα, αποκαλύπτοντας το άπειρο μέσα στο περιορισμένο και φέρνοντας το ασυνείδητο στη συνείδηση. Αφετηρία κάθε ανάλυσης είναι ο «Άνθρωπος-Ανθρωπότητα-Οντότητα» στην αιώνια αδιάρρηκτη σχέση τους, με βάση τη θέση ότι κάθε άνθρωπος είναι στην ουσία μια ολοκληρωμένη οντότητα και έχει τη δυνατότητα να το εκφράσει αυτό στην πράξη στη ζωή του.

Η «μέθοδος Κακαλίδη» συνθέτει τις αρχαιοελληνικές σχολές σκέψης όπως η αριθμολογία του Πυθαγόρα, η βεβαιότητα του Αριστοτέλη για τη συνύπαρξη ύλης-πνεύματος, η εντολή του Ηράκλειτου για την αέναη ροή, η ιδέα του Πλάτωνα ότι οι έννοιες είναι βασικά αριθμοί και η μαιευτική του Σωκράτη που αναδεικνύει τα υψηλά νοήματα που κρύβονται στην πλοκή κάθε έργου. Η μέθοδος αυτή ανάγει την έννοια της κάθε λέξης σε ένα πνευματικό ταξίδι σε όλες τις πλευρές της ανθρώπινης εμπειρίας. Ο Δ. Κακαλίδης «παίζει» με τα σύμβολα και τους αριθμούς, επινοεί νέους όρους όπου αποκρυπτογραφείται το κρυμμένο νόημα του Λόγου, μετασχηματίζοντας έτσι κάθε λογοτεχνική εικόνα σε μια Οδύσσεια της εμπειρίας ολόκληρης της ανθρωπότητας από την αρχή του χρόνου. Η μέθοδος του αναγνωρίζεται ως μια προσέγγιση πνευματικής αποκάλυψης, που φέρνει τη σύνθεση βαθύτερων μηνυμάτων και οδηγεί τον αναγνώστη συνειδησιακή ανάταση και πνευματική διεύρυνση. Σε αυτή την πρωτοποριακή της έκφραση, η συνεισφορά του είναι μια παγκόσμια παρακαταθήκη και αυτή τη εργασία θα παρουσιάσει παραδείγματα αυτής της πνευματικής οπτικής.

Μπορείτε να βρείτε το «Literature Abstracts book» σε PDF εδώ.

Διαβάστε περισσότερα:

• Πρώτη παγκόσμια παρουσίαση για τη «μέθοδο Κακαλίδη για την ανάλυση ποίησης και λογοτεχνίας»

Μοιραστείτε το